ساختار و عملکرد قلب زیست دهم (خلاصه)

ساختار و عملکرد قلب گردش مواد زیست دهم
  زیست کنکور   زمان مطالعه 7 دقیقه  ۱۴ / ۰۳ / ۱۳۹۹

ساختار و عملکرد قلب

دستگاه گردش مواد انسان از سه بخش تشکیل شده است: قلب، رگ های خونی و خون

مباحث مورد بررسی قلب:
  • تامین اکسیژن و مواد مغذی قلب
  • دریچه های قلب
  • صداهای قلب
  • ساختار بافتی قلب
  • شبکه هادی قلب
  • نوارقلب

تامین اکسیژن و مواد مغذی قلب:

  • اگرچه خونی که از درون قلب عبور می کند اکسیژن و مواد مغذی زیادی دارد ولی قلب نمی تواند با آن نیازهای تنفسی و غذایی خود را برطرف کند.
  • ماهیچه ی قلب با رگ های ویژه ای به نام اکلیلی (کرونر) که از سرخرگ آئورت انشعاب گرفته است تغذیه می شوند.
  • بسته شدن این رگ ها توسط لخته یا سخت شدن دیواره آنها (تصلب شرایین) ممکن است باعث سکته یا حمله ی قلبی شود.
دریچه های قلب -زیست دهم

دریچه های قلب:

وجود دریچه ها در هربخشی از دستگاه گردش مواد باعث یکطرفه شدن جریان خون در آن بخش می شود.

در ساختار دریچه ها بافت پوششی به کار رفته است و بافت ماهیچه ای ندارند.

بین دهلیز و بطن در هرطرف قلب دریچه است که از بازگشت خون به دهلیز جلوگیری می کند:

  • دریچه دولختی در سمت چپ قلب
  • دریچه سه لختی در سمت راست قلب
  • در ابتدای سرخرگ های خروجی از بطن ها دریچه سینی قرار دارد که از بازگشت خون به بطن جلوگیری می کند.
گردش مواد

صداهای قلب

این صداها مربوط به بسته شدن دریچه ها است.

قلب درحالت طبیعی دو نوع صدا دارد:

  1. صدای اول (پووووم) قوی، گنگ و طولانی تر است و مربوط به بسته شدن دریچه های دولختی و سه لختی است.
  2. صدای دوم (تاک) کوتاه تر و واضح و به بسته شدن دریچه های سینی مربوط است.
گردش مواد-سختار بافت قلب

ساختار بافتی قلب

قلب ساختار ماهیچه ای دارد و توسط کیسه ای دولایه محافظت می شود.کیسه محافظت کننده شامل:پیراشامه (پریکارد) و برون شامه (اپی کارد) است.

درهردو لایه بافت پوششی سنگفرشی و بافت پیوندی رشته ای وجود دارد که درانها بافت چربی نیز جمع می شود.

بین پیراشامه و برون شامه فضایی هست که با مایع آبکی (مایع آبشامه ای) پر شده است.

لایه میوکارد دارای بافت ماهیچه ای، بافت عصبی و بافت پیوندی متراکم خاص (اسکلت فیبری) است.

سطح داخلی حفره های قلب توسط بافت پوششی به نام درون شامه (آندوکارد) پوشیده شده است.

شبکه هادی قلب

شبکه هادی قلب

شبکه هادی شامل دو گره و دسته هایی از تارهای تخصص یافته است:

  1. گره اول (گره سینوسی دهلیزی):در دیواره پشتی دهلیز راست و زیر منفذ بزرگ سیاهرگ زبرین قرار دارد، این گره شروع کننده تکانه های قلبی است و بزرگتر است.(پیشاهنگ)
  2. گره دوم (گره دهلیزی بطنی):در دیواره پشتی دهلیز راست، بلافاصله در عقب دریچه سه لختی است، ارتباط بین این دو گره از طریق مسیرهای بین گرهی انجام می شود.

پس از گره دهلیزی بطنی تارهای خاص ماهیچه ای قرار دارند که پیام انقباض را ابتدا به دیواره بین دوبطن و سپس از نوک قلب با دوشاخه شدن به کل دیواره بطن تا لایه ی عایق منتقل می کنند.

ضربان قلب

استراحت و انقباض قلب را که به طور متناوب انجام می شود،دوره قلبی می گویند.

دوره کار قلب شامل ۳ مرحله است:

  1. استراحت عمومی:تمام قلب در حال استراحت است.(۴/۰ ثانیه)
  2. انقباض دهلیزی:بسیار زودگذر است.با انجام ان بطن ها به طور کامل با خون پر می شود.(۱/۰ ثانیه)
  3. انقباض بطنی:خون از طریق سرخرگ ها به همه ی قسمت های بدن فرستاده می شود.(۳/۰ ثانیه)

برون ده قلبی:حجم خونی که در هرانقباض بطنی از یک بطن خارج و وارد سرخرگ می شود،حجم ضربه ای نام دارد.اگر این مقدار را در تعداد ضربان قلب در دقیقه ضرب کنیم، برون ده قلبی به دست می اید.

گردش مواد

نوار قلب

نوار قلب شامل سه موج است: P,QRS,T

  1. موجP: وقتی گره ضربان ساز پیام الکتریکی را به سلول های ماهیچه ای دهلیزها میفرستد،این پیام توسط دستگاه بصورت منحنی P ثبت می شود.(شروع انقباض دهلیز در قله ی این موج)
  2. موجQRS: پیام الکتریکی به تعداد زیادی از سلول های بطن ها می رسد.همین پیام بطن هارا منقبض می کند. کاهش ارتفاع این موج، ممکن است نشانه بزرگ شدن قلب دراثر فشارخون مزمن یا تنگی دریچه ها باشد و افزایش ارتفاع این موج:ممکن است نشانه سکته قلبی باشد.
  3. موجT: هنگام به استراحت رفتن بطن ها،پیام الکتریکی از سلول ها خارج می شود که بصورت موج T ذخیره می شود.

این کلیپ بخشی کوتاه از پکیج مفهومی زیست دهم است. برای تماشای کلیپ‌های بیشتر و سایر اطلاعات بر روی دکمه زیر کلیک کنید:

در صورتی که نیاز به یک بسته آموزشی کامل جهت تدریس مفهومی زیست دهم دارید، بر روی دکمه زیر کلیک کنید:

به این مطالب هم یه سری بزن:

نویسنده: امیرمحمد محمودیان، دانشجوی پزشکی دانشگاه اصفهان و مدرس و مشاوره کنکور تجربی

    امیرمحمد محمودیان

    دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان مدرس المپیاد شیمی مدرس شیمی، زیست و فیزیک کنکور آیدی تلگرام جهت ارتباط: @amirm799

    درباره این مطلب نظر دهید !

    پرفروش‌ترین محصولات

    محصولاتی که بهترین بازخورد را داشته‌اند

    پیشنهاد ‌‌ امروز

    در این ویدئوی 35 دقیقه‌ای، 6 اصل بسیار مهم را در مطالعه زیست توضیح داده‌ام؛ اصولی که من و سایر رتبه‌های برتر از آن استفاده میکنیم.

    مشاهده