دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم (خلاصه)

نکات کنکوری و مهم دستگاه تولید مثل در زنان
  آموزش زیست کنکور   زمان مطالعه 8 دقیقه  ۲۲ / ۰۱ / ۱۳۹۹
دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم

وظایف دستگاه تولید مثل زنان:

  • تولید یاخته جنسی ماده (تخمک)
  • انتقال یاخته های جنسی ماده به سمت رحم
  • ایجاد شرایط مناسب برای لقاح اسپرم (زامه) و تخمک
  • حفاظت و تغذیه جنین در صورت تشکیل
  • تولید هورمون‌های جنسی زنانه (استروژن و پروژسترون)
بخش های مختلف دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم

بخش های مختلف دستگاه تولیدمثل در زن:

  • تخمدان‌ها
  • رحم
  • لوله‌های رحم (فالوپ)
  • گردن رحم
  • واژن (زهراه)

تخمدان‌ها:

  • معادل بیضه‌ها در آقایان است. (غدد جنسی ماده اند.)
  • به وسیله طنابی پیوندی_عضلانی به دیواره خارجی رحم متصل اند.
  • برخلاف بیضه‌ها، درون محوطه شکم قرار دارند (کیسه بیضه خارج و پایین محوطه شکمی است.)
  • زود‌تر از بقیه دستگاه‌های بدن پیر میشوند.
  • در طول دوره جنسی دچار تغییراتی میشوند.

رحم:

اندام کیسه مانند، گلابی شکل و ماهیچه‌ای که جنین درون آن رشد و نمو می‌یابد.

لوله‌های رحم (لوله‌های فالوپ)

  • به دو لوله متصل به بخش پهن و بالای رحم گویند.
  • انتهای این لوله‌ها شیپور مانند و دارای زوائد انگشت مانند است.

گردن رحم:

  • بخش پایین رحم که باریکتر است را گویند.
  • به داخل واژن باز می‌شود.

واژن (زهراه):

  • محل ورود یاخته‌های جنسی نر (اسپرم)
  • خروج خون قاعدگی
  • خروج جنین (در زایمان طبیعی)
فولیکول تخمدان دستگاه تولید مثل زنان

انبانک (فولیکول):

هر اووسیت را یاخته‌های تغذیه کننده احاطه میکنند که به مجموعه آنها گویند.

تخریب دیواره داخلی رحم

  • ابتدا نامنظم ولی کم کم منظم میشود. (نظم آن مهم‌ترین شاخص کارکرد صحیح دستگاه تولیدمثل در زن است.)
  • معممولا در زنهای سالم بین ۴۵ تا ۵۰ سالگی متوقف میشود. (یائسگی)
مراحل تخمک زایی دستگاه تولید مثل زنان

مراحل تخمک زایی

۱.     از یاخته دولاد (دیپلوئید) و زاینده‌ای به نام مامه زا (اووگونی) از دوران جنینی شروع می‌شود و پس از شروع کاستمان (میوز)، در پروفاز۱ متوقف می‌شود.

۲.     با رسیدن به سن بلوغ، هر‌ماه در یکی از انبانک‌ها (فولیکول)، مام یاخته اولیه کاستمان را ادامه میدهد ولی دوباره متوقف می‌شود و یاخته حاصل که مام یاخته ثانویه نام دارد از تخمدان خارج میشود.

۳.     اگر زامه به آن برخورد کند، تقسیم میوز کامل میشود و لقاح آغاز می‌شود.

۴.     در صورت عدم لقاح، مام یاخته ثانویه همراه با خونریزی دوره‌ای از بدن دفع می‌شود.

تفاوت‌های اساسی تخمک زایی و زامه زایی

  1. تقسیم نامساوی سیتوپلاسم در تخمک زایی (پس از هربار تقسیم هسته در میوز یک یاخته بزرگ و یک یاخته کوچک‌تر به نام جسم قطبی به وجود می‌آید.) در حالیکه در اسپرم زایی سیتوکینز مساوی رخ می‌دهد.
  2. در تخمک زایی فقط یکی از چهار سلول با دریافت سیتوپلاسم بیشتر به تخمک تبدیل میشود و به طور معمول سه تای دیگر از بین میروند (به ندرت ممکن است زامه با جسم قطبی لقاح یابد و توده یاخته‌ای بی‌شکلی را ایجاد کند که پس از مدتی از بدن دفع می‌شود.)
  3. اسپرم زایی از دوران بلوغ آغاز می‌شود و تا آخر عمر ادامه دارد، اما تخمک زایی از دوران جنینی آغاز و تا هنگام یائسگی ادامه دارد.
اسپرم زایی دستگاه تولیدمثل مرد زیست یازدهم
تخمک زایی دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم
چرخه تخمدانی دستگاه تولیدمثل زن

چرخه تخمدانی:

دارای دو مرحله است (این مراحل را هورمونهای آزادکننده LH و FSH مترشحه از هیپوتالاموس و LH و FSH مترشحه از هیپوفیز پیشین تنظیم می‌کنند.)

  1. فولیکولی (انبانکی)

از شروع بلوغ یک تخمک تا تخمک گذاری است. (از روز ۱ تا ۱۴ چرخه جنسی)

یکی از انبانکهایی که از همه رشد بیشتری داشته، چرخه تخمدانی را آغاز و ادامه می‌دهد. (FSH موجب بزرگ و بالغ شدن انبانک می‌شود.) لایه‌های یاخته‌ای این انبانک تکثیر و حجیم می‌شوند که موجب می‌‍‌‌شود:

  • شرایط رشد و نمو مام یاخته درون انبانک فراهم شود.
  • هورمون استروژن ترشح میکنند. (با رشد انبانک میزان آن افزایش می‌یابد.)

حدود روز چهاردهم، تخمک گذاری در اثر افزایش ناگهانی LH اتفاق می‌افتد. (باقی مانده فولیکول در تخمدان به صورت توده یاخته‌ای به نام جسم زرد در می‌آید.)

۲.     جسم زردی (لوتئالی)

  • از تخمک گذاری تا شروع قاعدگی بعدی است. (از روز ۱۴ تا ۲۸ چرخه جنسی)
  • حداکثر ضحامت دیواره رحم در این دوران اتفاق می‌افتد.

در صورت بارداری جسم زرد تا مدتی به فعالیت خود ادامه میدهد و با تاثیر هورمون LH بر روی آن ترشح استروژن و پروژسترون را افزایش پیدا می‌کند و با این هورمونها جدار رحم و در نتیجه جنین جایگزین شده در آن حفظ می‌شود و اگر بارداری رخ ندهد، جسم زرد در اوخر دوره جنسی تحلیل می‌رود و به جسم غیرفعال سفید تبدیل میشود که منجر به کاهش استروژن و پروژسترون در خون می‌شود، در نتیجه جدار رحم ناپایدار و تخریب می‌شود که علامت شروع دوره جنسی بعدی است.

این کلیپ بخشی کوتاه از پکیج مفهومی زیست یازدهم  است. برای تماشای کلیپ‌های بیشتر و سایر اطلاعات بر روی دکمه زیر کلیک کنید:

تنظیم هورمونی دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم

تنظیم هورمونی دستگاه تولیدمثل در زن:

۱.     در ابتدا استروژن و پروژسترون کم است.

۲.     پیام به هیپوتالاموس داده می‌شود.

۳.     هورمون آزاد کننده هیپوتالاموس، بخش پیشین هیپوفیز را تحریک میکند.

۴.     افزایش ترشح هورمون LH و FSH از هیپوفیز پیشین

۵.     افزایش ترشح هورمون استروژن و پروژسترون از تخمدان

۶.     ضخیم شدن دیواره داخلی رحم (آندومتر) و آمادگی برای بارداری احتمالی

۷.     استروژن و پروژسترون با تاثیر بر هیپوتالاموس، از ترشح هورمون آزادکننده LH و FSH می‌کاهند، در نتیجه از رشد و بالغ شدن انبانکهای جدید در طول دوره جنسی جلوگیری می‌کنند. (بازخورد منفی)

۸.     در انتهای دوره کاهش میزان این هورمونها در خون، روی آندومتر رحم تاثیر می‌گذارد و استحکام آن کاهش می‌یابد و قاعدگی رخ می‌دهد.

در صورتی که نیاز به یک بسته آموزشی کامل جهت تدریس مفهومی زیست بازدهم دارید، بر روی دکمه زیر کلیک کنید:

توصیه می‌کنم به خلاصه‌های دیگه رو هم مطالعه کنید:

اگر احساس می‌کنید نکته مهمی راجع به دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم جا مانده، زیر همین پست کامنت بگذارید.

    روح اله ابوالحسنی

    همیشه آرزو داشتم بعد از کنکور، رازهای موفقیتم را با دیگران به اشتراک بگذارم، آن آرزو اکنون «نکته زیست» نام دارد...

    درباره این مطلب نظر دهید !

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    230 نظر در “دستگاه تولیدمثل زن زیست یازدهم (خلاصه)

    1. Parham Hosseininia می گوید :

      اقای ابو الحسنی تنیک های شما در درس زیست مخصوصا مباحث صحیح و غلط و تست های ترکیبی به شدت کارامد و واقعا مفید هست

    2. پینگ بک: نوکلئیک اسیدها زیست دوازدهم (خلاصه) - نکته زیست

    3. محسن می گوید :

      سلام آقای دکتر وقتتون بخیر و شادی خداقوت میگم بهتوخیلی خوب بود واقعا خوشم اومدکاش خیلی زودتر از اینها با مجموعه ی شما آشنا میشدم .

    4. لیلاحجت می گوید :

      سلام آقای دکتر وقتتون بخیر و شادی خداقوت میگم بهتون و متشکرم از شما و همکاران گرامی ، خیلی خلاصه مفیدی بود و میتونم بگم با نکته زیست نکته ای دور از چشم نیست

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        خیلی ممنون خانم حجت. شما همیشه لطف داشتید. انشالا که خبر قبولیتون رو به ما بدید…

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        هیچ وقت کافی نیست. حتی اگر بهترین هر حوزه اید میتونید بازهم از خودتون سبقت بگیرید. با آرزوی موفقیت…

    5. Fatemeh b می گوید :

      من از اکثر مقاله ها و جدول ها و خلاصه هایی که میذارید استفاده میکنم،باز ه‍م برامون بذارید.ممنونم

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        حتما. دو خلاصه دیگه از زیست دهم و دوازدهم منتشر شدن. انشالا که براتون مفید باشه

    6. سعیده بارانی می گوید :

      مث همیشه عالی بود،ممنون بابت این همه زحمتی ک‌میکشید و تشکر میکنم‌از تیمتون

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        تشکر رو باید از تیم تولید محتوا بکنید. بنده فقط ناظر بودم. خداروشکر که راضی بودین

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        البته توصیه می کنم برای رفع فراموشی از جعبه لایتنر استفاده کنید. داخل سایت براتون مطلب گذاشتم راجع بهش. موفق باشید

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        برای مرور اصلی از کتاب درسی زیست استفاده کنید. این مقاله فقط برای مرور گذاراست نه اصلی. موفق باشید

    7. زهرا مهدی پور می گوید :

      سلام ممنون از مقاله خوبتون چرخه بازخورد منفی و مثبت هورمونا رو تو ی چرخه ها خیلی خوب توضیح دادین جوری که حالا حالا ها آدم فراموشش نمیکنه خیلی خوب بود

    8. afshar می گوید :

      سلام واقعا ممنونم خیلی مشکله هضم اون همه مطالب فشرده ولی اینطور مطالب خلاصه و مفید مطمعنا تو ذهن بهتر میمونه

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        خیلی ممنون خانم حمادی. لطف دارید شما. امیدوارم خبر قبولی شما رو بشنویم. با آرزوی موفقیت…

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        این متن خلاصه بود. فیلم های آموزشی بنده کامل هستند. نمونه کلیپ هارو تماشا کنید متوجه میشید. انشالا که براتون مفید باشید. موفق باشید

    9. محمدی می گوید :

      عالی مثل همیشه کاشکی منم بتونم جاروی پای شما بزارم ???امیدوارم تو زندگیتون موفق باشید

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        انشالا شما هم پزشکی قبول شین و به خواستتون برسید. فقط آرزو کردن کافی نیست باید بهاش رو هم بدین که تو یه عبارت میشه “تلاش اصولی”. انشالا که تو کنکور موفق باشید

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        سلام وقت بخیر. بله این کار شما رو جلو میندازه از رقبا. فقط مفهومی زیست دهم رو تهیه کنید نه حل تست. موفق باشید

    10. مهدی نیک زاد می گوید :

      مرسی از مقاله بسیار عالیتون . مثل همیشه عالی بود. مرسی از مطالبی که میذارید. من همیشه مطالب مشاوره ای و درسی شما رو دنبال میکنم. دمتون گرم

    11. لیلا زیبایی می گوید :

      ممنونم از اقای دکتر بسیار خوب بود و در عین خلاصه بودن دربرگیرنده کل مطالب بود

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        خیلی ممنون خانم زیبایی. شما همیشه به ما لطف داشتید و پیشنهاداتتون به ما کمک زیادی کرده. تشکر

    12. نرگس حمادی می گوید :

      عالی بود ممنونم محتاج چنین مقاله ای بودم مرسی بابت زحماتتان ان شاالله همیشه موفق باشین

    13. pooya می گوید :

      شما عالی هستین مثل همیشه یه متن که نه اونقدر کم باشه که هیچی توش نباشه و نه اونقدر زیاد که حوصله تو بسر ببره کاربردی بود

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        خواهش میکنم. البته برای کنکور تو جمع بندی نهایی به این خلاصه اکتفا نکنید و کتاب درسی رو کامل بخونید

    14. آیدا بهرامیان می گوید :

      مثل همیشه عالی درخشیدین آقای دکتر
      مطالبتون بسیار مفید و کاربردی هستن
      موفق باشید?❤

    15. لینا می گوید :

      یکبار تشکر کردم بخاطر مفید بودن.این هم اضافه کنم ک چون خلاصه ها تایتل داشتن و مهمتر از اون تصاویر ضمیمه شده بودن برای مرور خیلی کاربردی هست.و همین ک ب این موارد در کنار تدریس و خلاصه عالیتون توجه میکنید یعنی خلاصه و تدریستون حرفه ای هست.ممنون

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        خیلی ممنون از شما. زیست بدون تصویر دلچسب نیست. تو فیلم های مفهومی هم همیشه از عکس های آموزشی خوب استفاده می کنم براتون. انشالا موفق باشید

    16. لینا می گوید :

      توضیحات در عین حال ک مختصر بود اما کاملا مفید بود.با اینک من هنوز نرسیدم این فصل رو بخونم ولی با خوندن این مطلب برام یه پیش زمینه ایجاد شد.ممنون از شما اقای دکتر⚘

      • روح اله ابوالحسنی می گوید :

        زمان زیادی نمیبره خلاصه دستگاه تولید مثل زنانه فقط. یکم بیشتر برای زیستتون وقت بذارید 😉

    پرفروش‌ترین محصولات

    محصولاتی که بهترین بازخورد را داشته‌اند

    پیشنهاد ‌‌ امروز

    اگر می‌خواهید زیست کنکور را فراموش نکنید، استفاده از فلش کارت‌های زیست با جعبه لایتنر، بهترین و سریع‌ترین راه حل ممکن است.

    مشاهده