نکات کنکوری و مهم گلیکولیز (قندکافت) زیست دوازدهم

نکات کنکوری و مهم گلیکولیز (قندکافت) زیست دوازدهم
  مطالب زیست کنکور   زمان مطالعه 6 دقیقه  09 / 12 / 1400

گلیکولیز یا قندکافت (تامین انرژی)، گفتار اول از فصل از ماده به انرژی از زیست دوازدهم است. این قسمت، یکی از سوژه های مورد علاقه طراح کنکور است. در ادامه نکات کنکوری و مهم گلیکولیز را بررسی خواهیم کرد.

تنفس یاخته‌ای

ما برای انجام فرایند تنفس سلولی که طی آن ATP تولید می‌شود، به اکسیژن نیاز داریم. انرژی ذخیره‌شده در گلوکز در تنفس یاخته‌ای، برای تشکیل مولکول ATP به‌کار می‌رود.

واکنش زیر تنفس یاخته‌ای هوازی را نشان می‌دهد:

C۶H۱۲O۶ + ۶O۲ + ADP + P → ۶CO۲ + ۶H۲O + ATP

ATP مولکول پرانرژی

  • حفظ هریک از ویژگی‌های جانداران مانند رشد و نمو و تولید مثل به در اختیار داشتن ATP وابسته است.
  • ATP شکل رایج انرژیِ در سلول‌ها می‌باشد.

ساختار ATP

  • یک قند پنج کربنه ریبوز
  • سه گروه فسفات آلی
  • یک باز آلی آدنین (پورینی)
    ساختار ATP
    ساختار ATP

مراحل ساختن ATP

  1. ابتدا قند ریبوز و باز آدنین به یکدیگر پیوسته و ایجاد مولکول آدنوزین می‌کنند.
  2. یک گروه فسفات + آدنوزین ⇐ AMP
  3. یک گروه فسفات + ADP ⇐ AMP
  4. یک گروه فسفات + ATP ⇐ ADP
تبدیل ADP و ATP به یکدیگر
تبدیل ADP و ATP به یکدیگر

روش‌های ساخته‌شدن ATP

۱- ساخته شدن ATP در سطح پیش‌ماده

  • در این روش، گروه فسفات از یک ترکیب فسفات‌دار (پیش‌ماده) مثل کراتین، فسفات برداشته‌شده و به ADP افزوده می‌شود.
  • این واکنش در ماهیچه‌ها اتفاق می‌افتد.
سـاخته شـدن ATP در سـطح پیش ماده از فصل از ماده به انرژی زیست دوازدهم
سـاخته شـدن ATP در سـطح پیش ماده

۲- ساخته شدن اکسایشی ATP

  • در این روشATP از یون فسفات و انرژی حاصل از انتقال الکترون‌ها در راکیزه ساخته می‌شود.

۳- ساخته شدن نوری

  • در این روش ATP در سبزدیسه (کلروپلاست) و در غشای تیلاکوئیدها ساخته می‌شود.

قندکافت (گلیکولیز)

اولین مرحله تنفس یاخته‌ای، قندکافت (تجزیه گلوکز) است که در ماده زمینه سیتوپلاسم انجام می‌شود. تجزیه گلوکز در قندکافت، در چند مرحله انجام می‌گیرد.

  • محل گلیکولیز: سیتوپلاسم
  • ماده اولیه گلیکولیز: گلوکز و ATP
  • محصول گلیکولیز: پیرووات، ATP و NADH

مراحل گلیکولیز

  1. مولکول گلوکز با مصرف دو ATP تبدیل به فروکتوز فسفاته می‌شود.
  2. مولکول فروکتوز فسفاته تبدیل به دو مولکول قند سه کربنه تک فسفاته می‌شود.
  3. هر یک از این قندها با گرفتن یک گروه فسفات به اسیدی سه کربنی تبدیل می‌شود.
  4. هر یک از این مولکول های سه کربنی در نهایت به پیرووات (بنیان پیروویک‌اسید) تبدیل می‌شود.
مراحل قندکافت (گلیکولیز) فصل ماده به انرژی زیست دوازدهم
مراحل قندکافت (گلیکولیز)

نکات مهم گلیکولیز

  • در پایان مراحل ٣ و ۴، ATP و NADH تشکیل می‌شود.
  • ساخته شدن ATP در گلیکولیز در سطح پیش‌ماده انجام می‌شود.
  • NADH حامل الکترون است و دو نوکلئوتید دارد و از اضافه شدن الکترون و پروتون به +NAD تشکیل می‌شود.
  • +NAD با گرفتن الکترون کاهش و NADH با از دست دادن الکترون اکسایش می‌یابد.

 

فلش کارت گلیکولیز (قندکافت) زیست دوازدهم ( مراحل گلیکولیز)
فلش کارت مراحل گلیکولیز (قندکافت)

فلش کارت بالا، نمونه‌ای از فلش‌کارت‌های جامع زیست ماست و باعث می‌شود زیست کنکور را دیگر فراموش نکنید! برای اطلاعات بیشتر روی فلش‌کارت زیست کلیک کنید.

ساختار راکیزه

راکیزه و ترسیمی از آن از فصل از ماده به انرژی زیست دوازدهم
راکیزه و ترسیمی از آن

راکیزه دارای دو غشا می‌باشد:

  • غشای بیرونی صاف، و غشای درونی آن به داخل چین خورده است.
  • این دو غشا فضای داخل راکیزه را به دو بخش داخلی و خارجی (فضای بین دو غشا) تقسیم می‌کنند.
  • راکیزه دارای دنای مجزا از هسته می‌باشد که ژن‌های مورد نیاز برای ساخته‌شدنِ انواعی از پروتئین‌های لازم در تنفس یاخته‌ای بر روی آن قرار دارد.
  • راکیزه همراه با یاخته و نیز مستقل از آن تقسیم می‌شود.
  • همچنین، راکیزه برای انجام نقش خود در تنفس یاخته‌ای به پروتئین‌هایی وابسته است که ژن‌های آن‌ها در هسته قرار دارند و به وسیله رِناتَن‌های سیتوپلاسمی ساخته می‌شوند.
  • چرخه کربس و زنجیره انتقال الکترون در میتوکندری رخ می‌دهد.
میتوکندری (راکیزه) در یاخته گیاهی از فصل از ماده به انرژی زیست دوازدهم
راکیزه در یاخته گیاهی

اکسایش پیرووات

  • پیرووات تولید شده در گلیکولیز از طریق انتقال فعال وارد راکیزه شده و در آنجا اکسایش می‌یابد.
  • پیرووات در راکیزه یک کربن‌دی‌اکسید از دست می‌دهد و به بنیان استیل تبدیل می‌شود.
  • استیل با اتصال به مولکولی به نام کوآنزیم A، استیل کوآنزیم A را تشکیل می‌دهد.
  • در این واکنش، NADH تولید می‌شود.
  • استیل کوانزیم A در ادامه وارد چرخه کربس خواهد شد.
اکسایش پیرووات و تشکیل استیل کوانزیم A از فصل از ماده به انرژی زیست دوازدهم
اکسایش پیرووات و تشکیل استیل کوانزیم A

در صورتی که برای زیست سال دوازدهم، نیاز به یک آموزش جامع و مفهومی دارید، استفاده از بسته مفهومی زیست دوازدهم را به شما توصیه می‌کنم. برای اطلاعات بیشتر بر روی تصویر زیر کلیک کنید:

دی وی دی مفهومی زیست دوازدهم
خرید دی وی دی آموزشی زیست دوازدهم

دانلود فایل PDF خلاصه‌ای از تامین انرژی زیست دوازدهم

در انتها توصیه میکنم به مطالب زیر هم سر بزنید:

برای دریافت مطالب کنکوری بیشتر، عضو کانال تلگرام زیست کنکور و پیج اینستاگرام زیست ما بشوید و برای تماشای کلیپ های آموزشی به کانال آپارات ما نیز مراجعه کنید.

اگر شما هم راجع به ”گلیکولیز زیست دوازدهم” سوالی دارید، زیر همین پست بنویسید. قول می دهیم تا جای ممکن پاسخ دهیم.

    از کجا شروع کنم؟پیشنهاد می‌کنیم مسیر زیر را برای مطالعه و یادگیری طی کنید.

    روح اله ابوالحسنی

    همیشه آرزو داشتم بعد از کنکور، رازهای موفقیتم را با دیگران به اشتراک بگذارم، آن آرزو اکنون «نکته زیست» نام دارد...

    درباره این مطلب نظر دهید !

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    *

    code

    یک نظر در “نکات کنکوری و مهم گلیکولیز (قندکافت) زیست دوازدهم

    پرفروش‌ترین محصولات

    محصولاتی که بهترین بازخورد را داشته‌اند

    پیشنهاد ‌‌ امروز

    اگر می‌خواهید حفظیات شیمی کنکور را فراموش نکنید، استفاده از فلش کارت‌های شیمی با جعبه لایتنر، بهترین و سریع‌ترین راه حل ممکن است.

    مشاهده